CEC Associate: chuyên gia tư vấn tối ưu vận hành cấp nền tảng
Cấp độ nền tảng của chương trình Certified Excellent Consultant (CEC), dành cho người muốn bắt đầu nghề tư vấn Operational Excellence một cách bài bản: 60 giờ học, kèm cặp chuyên môn và một dự án thực tế.
Bước khởi đầu nghề tư vấn Operational Excellence
Để dẫn dắt chuyển đổi vận hành và tạo kết quả đo lường được, doanh nghiệp cần chuyên gia tư vấn làm việc có phương pháp. CEC Associate là cấp độ nền tảng do John&Partners thiết kế cho người muốn trở thành tư vấn viên trong lĩnh vực tối ưu vận hành (Operational Excellence).
Đọc thêm
Chương trình không chỉ truyền đạt kiến thức mà tập trung vào khung các lĩnh vực trong tối ưu vận hành, phương pháp thực thi của John&Partners, kỹ năng tư vấn nền tảng và một dự án mini (capstone).
Kết thúc khóa học, học viên có thể làm tư vấn nội bộ (internal consultant) tại chính công ty mình, hoặc tham gia dự án tư vấn quy mô nhỏ bên ngoài cùng các chuyên gia nhiều kinh nghiệm.
Trọng tâm chương trình
Bốn khối nội dung giúp học viên vừa có bản đồ kiến thức, vừa có công cụ và kỹ năng để làm việc với khách hàng.
Chiến lược, quy trình, con người, chất lượng, công nghệ, đổi mới, bền vững: bản đồ kiến thức giúp phân tích toàn diện doanh nghiệp.
Tinh gọn (Lean), Sáu Sigma (Six Sigma), chuỗi giá trị (Value Chain), đổi mới giá trị (Value Innovation), AI tạo giá trị (Value AI), môi trường làm việc hiệu suất cao (High Performance Workplace), trải nghiệm khách hàng (Customer Experience). Đây là bộ công cụ để xác định đúng vấn đề và đề xuất giải pháp áp dụng được.
Quy trình tư vấn, giao tiếp, báo cáo, đạo đức và tính chuyên nghiệp, để tự tin làm việc với lãnh đạo và khách hàng.
Trải nghiệm thực tế vai trò tư vấn viên thông qua một dự án được chuyên gia kèm cặp.
Kết quả kỳ vọng
Sau khi hoàn tất CEC Associate, người hoàn thành chương trình kỳ vọng sẽ:
Nội dung đào tạo: 5 học phần, 20 buổi
Lộ trình đi từ định hướng nghề và khách hàng, qua quy trình, chất lượng, đo lường, đến giải pháp và kỹ năng hành nghề. Mở từng buổi để xem chi tiết.
Học phần 1. Định hướng nghề, chiến lược và khách hàng
Buổi 1 - 2, tổng 6 giờ.
01Buổi 1. Giới thiệu và bản đồ chương trình
- Cấu trúc lộ trình nghề CEC ba cấp và ranh giới ba vai trò tư vấn, đào tạo, kỹ thuật.
- Khung các lĩnh vực trong tối ưu vận hành và các nhóm phương pháp triển khai.
- Bộ mười năng lực cốt lõi làm cơ sở thiết kế và đánh giá chương trình.
02Buổi 2. Chiến lược và trải nghiệm khách hàng
- Nguyên tắc gắn mục tiêu chiến lược với giá trị của nhóm khách hàng mục tiêu.
- Bản đồ hành trình khách hàng (Customer Journey Map) và giá trị đề xuất (Value Proposition).
- Nhận diện điểm bất mãn của khách hàng (pain point) và cơ hội khác biệt hóa.
Học phần 2. Dòng công việc và phân định trách nhiệm
Buổi 3 - 6, tổng 12 giờ.
03Buổi 3. Quy trình: SIPOC và sơ đồ quy trình
- Công cụ SIPOC để xác định phạm vi, đầu vào, đầu ra và các bên liên quan.
- Nguyên tắc lập sơ đồ quy trình và phân loại bước tạo giá trị.
- Nhận diện điểm kiểm soát, điểm bàn giao và điểm rủi ro trong quy trình.
04Buổi 4. Nhận diện lãng phí và điểm nghẽn (tinh gọn căn bản)
- Nhận diện tám cộng một loại lãng phí qua quan sát tại hiện trường (Gemba).
- Xác định nút thắt cổ chai (bottleneck) và các loại thời gian trong dòng công việc.
- Quy đổi lãng phí thành chi phí, sai lỗi và thời gian giao hàng.
05Buổi 5. Quản trị chuỗi giá trị (VCM, cơ bản)
- Phân biệt công việc tạo giá trị và không tạo giá trị.
- Lập bản đồ chuỗi giá trị (Value Chain Map) và đối chiếu với định hướng chiến lược.
- Thiết lập điểm đo tại các khâu then chốt của chuỗi giá trị.
06Buổi 6. Con người: môi trường làm việc hiệu suất cao và RACI
- Bốn nền tảng của môi trường làm việc hiệu suất cao (High Performance Work).
- Công cụ RACI và thiết kế nhịp họp cho một sáng kiến cải tiến.
- Quản trị thay đổi hành vi ở cấp nhóm và kỷ luật thực thi.
Học phần 3. Chất lượng, nguyên nhân gốc và đo lường
Buổi 7 - 10, tổng 12 giờ.
07Buổi 7. Chất lượng: tư duy Sáu Sigma và 5 Tại sao
- Nội dung cốt lõi của tư duy Six Sigma ở mức áp dụng tại hiện trường.
- Kỹ thuật 5 Tại sao (5 Whys) để phân biệt triệu chứng với nguyên nhân gốc.
- Chuyển yêu cầu chất lượng của khách hàng thành yếu tố đo được (CTQ).
08Buổi 8. Sơ đồ xương cá và yếu tố quyết định chất lượng (CTQ)
- Lập sơ đồ xương cá (Fishbone) và phân nhóm nguyên nhân.
- Tiêu chí chọn thước đo cho từng yếu tố chất lượng và phương án thu thập dữ liệu.
- Tích hợp ba công cụ phân tích thành một mạch lập luận thống nhất.
09Buổi 9. Dữ liệu và đo lường: cây chỉ số, mốc cơ sở (baseline)
- Xây dựng cây chỉ số (KPI) từ mục tiêu công ty xuống từng cấp.
- Quy ước thiết lập mốc cơ sở, tần suất đo và mức tin cậy.
- Cấu trúc bảng thông tin một trang (dashboard) và cơ chế cảnh báo sớm.
10Buổi 10. Trải nghiệm khách hàng nâng cao và khoảnh khắc quyết định
- Nhận diện các khoảnh khắc quyết định (Moments of Truth) trong hành trình khách hàng.
- Ba chỉ số trải nghiệm phổ biến và nguyên tắc xác định thứ tự ưu tiên cải thiện.
- Thiết kế mức dịch vụ (SLA) và vòng phản hồi khép kín.
Học phần 4. Từ hiện trạng tới giải pháp và duy trì
Buổi 11 - 15, tổng 15 giờ.
11Buổi 11. Sơ đồ dòng giá trị hiện trạng (VSM As-Is)
- Lập sơ đồ dòng giá trị hiện trạng và bộ ký hiệu quy ước.
- Ước lượng tải, năng lực, tồn đọng và xác định nút thắt.
- Phân tích sơ đồ dòng giá trị cùng danh sách lãng phí và vấn đề chất lượng.
12Buổi 12. Sơ đồ dòng giá trị mục tiêu (VSM To-Be) và khoảng chênh
- Nguyên tắc thiết kế trạng thái tương lai cho một dòng giá trị.
- Bảng phân tích khoảng cách (Gap Analysis) kèm mốc thời gian, giả định và rủi ro.
- Quy trình thí điểm ở phạm vi hẹp và theo dõi giai đoạn chuyển tiếp.
13Buổi 13. Mô tả vấn đề và ưu tiên hành động
- Viết mô tả vấn đề (Problem Statement) cụ thể, đo được và có phạm vi.
- Pareto và ma trận tác động, nỗ lực (Impact/Effort Matrix) để xác định thứ tự ưu tiên.
- Định nghĩa tiêu chí thành công và ngưỡng chấp nhận trước khi triển khai.
14Buổi 14. Thiết kế giải pháp và kế hoạch thử nhỏ (2 - 4 tuần)
- Bộ tiêu chí sàng lọc giải pháp và cấu trúc tóm lược A3 một trang.
- Thiết kế vòng thí điểm quy mô nhỏ 2 - 4 tuần và bộ chỉ số đánh giá thí điểm.
- Truyền thông tại hiện trường và phương án mở rộng.
15Buổi 15. Chuẩn hóa và duy trì (Standard Work, Control Plan)
- Quy ước biên soạn tài liệu chuẩn hóa công việc (Standard Work) áp dụng được tại hiện trường.
- Cấu trúc kế hoạch kiểm soát (Control Plan) và cơ chế cảnh báo lệch chuẩn.
- Quy trình bàn giao cho người phụ trách vận hành.
Học phần 5. Nghề tư vấn, dẫn dắt và đạo đức
Buổi 16 - 20, tổng 15 giờ.
16Buổi 16. Vòng đời tư vấn: tiếp cận và chẩn đoán
- Bốn giai đoạn của chu trình tư vấn và yêu cầu chuẩn bị buổi làm việc đầu tiên.
- Kỹ thuật phỏng vấn, quan sát hiện trường và khung câu hỏi chẩn đoán.
- Tổng hợp thông tin rời rạc thành nhận định vấn đề ban đầu.
17Buổi 17. Triển khai và quản trị chương trình, dự án
- Kế hoạch dự án một trang (OPPM), nguyên tắc phân vai và phân bổ nguồn lực.
- Danh sách rủi ro và bản luận chứng kinh doanh rút gọn (mini business case).
- Cơ chế theo dõi tiến độ và nhật ký quyết định.
18Buổi 18. Giao tiếp và tóm tắt điều hành
- Lắng nghe chủ động và diễn giải dữ liệu theo mạch câu chuyện.
- Cấu trúc bản tóm tắt điều hành (Executive Summary) một trang và nguyên tắc trình bày với lãnh đạo.
- Xử lý phản biện và giữ thông điệp nhất quán với nhiều bên.
19Buổi 19. Đạo đức và tính chuyên nghiệp
- Quy tắc đạo đức nghề tư vấn, nghĩa vụ bảo mật và xung đột lợi ích.
- Minh bạch trong thu thập, phân tích, báo cáo và tác phong chuyên nghiệp.
- Hướng ứng xử khi có áp lực điều chỉnh số liệu và quy trình kiểm tra tuân thủ.
20Buổi 20. Quản trị thay đổi và hệ thống quản trị hàng ngày (DMS)
- Phương trình hiệu quả E = Q × A và bốn gốc rễ của kháng cự.
- Khung ADKAR: năm điều kiện để một người đổi hành vi.
- Hệ thống quản trị hàng ngày (DMS) và công việc chuẩn của lãnh đạo (Leader Standard Work).
Quy trình cấp chứng nhận
Chứng nhận chỉ được cấp khi học viên vừa hoàn thành đào tạo, vừa chứng minh được năng lực áp dụng trên dự án thật.
Tham gia khóa đào tạo chính thức (60 giờ)
Học đủ 20 buổi × 3 giờ, điểm danh từ 80% trở lên. Hình thức học trực tuyến, thảo luận tình huống, bài tập nhóm, tài liệu phát tay (handouts), bài tập về nhà và case study. Trong giai đoạn học, học viên chọn một dự án thực tế để theo đuổi.
Kèm cặp chuyên môn (bắt buộc, tối thiểu 10 giờ)
Kèm cặp 1-1 hoặc nhóm nhỏ với chuyên gia cấp cao: góp ý báo cáo và cách tiếp cận dự án, luyện kỹ năng làm việc với lãnh đạo, xử lý phản đối, quản trị kỳ vọng. Học viên thực hiện 01 dự án thực tế bắt buộc.
Nộp hồ sơ và thi chứng nhận
Hồ sơ gồm minh chứng hoàn tất 60 giờ đào tạo, tối thiểu 10 giờ kèm cặp, mô tả dự án thực tế đã triển khai và portfolio theo yêu cầu chương trình; lệ phí xét duyệt đóng khi nộp hồ sơ. Kỳ thi trực tuyến gồm trắc nghiệm tình huống (hơn 100 câu) và tự luận ngắn, xét theo khung 10 năng lực CEC.
Cấp chứng nhận chính thức
Đạt khi hồ sơ hợp lệ, điểm thi đạt ngưỡng và tuân thủ quy tắc đạo đức. Học viên nhận chứng nhận Certified Excellent Consultant Associate, xác nhận năng lực hành nghề tư vấn tối ưu hóa hoạt động ở cấp nền tảng.
Dự án thực tế và kỳ thi
Mục tiêu của phần thực hành là để học viên không chỉ học kiến thức mà biết áp dụng vào dự án thật.
Thực hiện tại chính doanh nghiệp nơi học viên đang làm việc.
Áp dụng khi có dự án phù hợp được John&Partners kết nối.
Học viên tự tìm hoặc được giới thiệu; cần hội đồng thẩm định phê duyệt.
Trắc nghiệm tình huống hơn 100 câu dựa trên khung năng lực cốt lõi và quy tắc đạo đức; một tình huống tư vấn ngắn để phân tích và trả lời 3 - 5 câu hỏi.
Đủ điều kiện tiến lên Certified Excellent Consultant Professional (125 giờ) và sau đó là Certified Excellent Consultant Master (200 giờ).
CEC và Lean Six Sigma Master Black Belt
Certified Excellent Consultant (CEC) đóng vai trò kiến trúc sư tổng thể: nối chiến lược với vận hành, chọn đúng vấn đề, thiết kế danh mục sáng kiến, dựng luật chơi triển khai, chỉ số, lộ trình và chốt giá trị kinh doanh sau thực thi. CEC làm việc trên các lĩnh vực trong tối ưu vận hành và dùng các trụ cột của John&Partners như hộp công cụ, với trọng tâm là dẫn dắt toàn hệ.
Lean Six Sigma Master Black Belt (MBB) là chuyên gia kỹ thuật chuyên sâu về thống kê, chất lượng, năng lực quá trình, thiết kế thử nghiệm, TPM, TOC. MBB giải các bài toán khó ở cấp quy trình, dòng giá trị, huấn luyện Black Belt, Green Belt và chuẩn hóa phương pháp.
Doanh nghiệp không phải chọn một trong hai. CEC giúp đi đúng hướng và chốt giá trị; MBB giúp làm đúng và làm chắc.
- Ưu tiên CEC khi cần liên kết chiến lược, khách hàng và vận hành, đang thiếu luật chơi triển khai, cần quản trị danh mục sáng kiến, theo dõi giá trị, điều phối đa phòng ban
- Ưu tiên MBB khi đã rõ vấn đề ở cấp quy trình nhưng thiếu năng lực kỹ thuật để đo lường đúng, chứng minh nguyên nhân gốc, ổn định chất lượng và nâng năng lực quá trình
Hai vai trò bổ trợ nhau
Khi kết hợp, doanh nghiệp có tầm nhìn của CEC và độ sâu kỹ thuật của MBB: sáng kiến đúng hướng, triển khai có kỷ luật, số liệu đáng tin.
Từ chiến lược và trải nghiệm khách hàng, CEC xác lập mục tiêu, chọn sáng kiến có tác động lớn và gắn với chỉ số điều hành. CEC dựng phòng điều hành, cơ chế quản trị, sổ theo dõi giá trị, điều phối các bên liên quan để giá trị được hiện thực hóa, không dừng ở thí điểm.
MBB xác nhận nguyên nhân gốc, thiết kế thí nghiệm, tính Cp, Cpk, Ppk, thiết lập SPC, giảm biến thiên, chuẩn hóa quy trình và nâng độ tin cậy thiết bị. Nhờ đó các giải pháp trong danh mục của CEC đạt chuẩn kỹ thuật và đứng vững qua thời gian.
MBB làm chiến lược vận hành, chất lượng: lộ trình Lean Six Sigma, mục tiêu Cp/Cpk, SPC, DOE, giảm chi phí chất lượng (COQ). CEC xử lý chiến lược vận hành ở tầm doanh nghiệp: nối mục tiêu công ty với các lĩnh vực trong tối ưu vận hành, danh mục sáng kiến đa lĩnh vực, sổ theo dõi giá trị gắn P&L, ESG.
Lộ trình chứng nhận CEC
Ba cấp độ nối tiếp nhau. Học viên có thể bắt đầu từ cấp phù hợp với kinh nghiệm và mục tiêu nghề nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
CEC Associate học bao lâu?
20 buổi trực tuyến, mỗi buổi ít nhất 3 giờ, tổng 60 giờ đào tạo, cùng tối thiểu 10 giờ kèm cặp chuyên môn.
CEC Associate dành cho ai?
Cho người muốn bắt đầu nghề tư vấn Operational Excellence một cách bài bản, để làm tư vấn nội bộ tại công ty mình hoặc tham gia dự án tư vấn quy mô nhỏ bên ngoài.
Cần thực hiện dự án thực tế như thế nào?
Một dự án bắt buộc, chọn một trong ba hình thức: dự án nội bộ, dự án bên ngoài do John&Partners kết nối (nếu có), hoặc dự án bên ngoài độc lập được hội đồng thẩm định phê duyệt.
Điều kiện nhận chứng nhận là gì?
Điểm danh từ 80% trở lên, hoàn thành tối thiểu 10 giờ kèm cặp và một dự án thực tế, hồ sơ hợp lệ, điểm thi đạt ngưỡng và tuân thủ quy tắc đạo đức.
Kỳ thi chứng nhận gồm những phần nào?
Trắc nghiệm tình huống hơn 100 câu dựa trên khung năng lực cốt lõi và quy tắc đạo đức, cùng một tình huống tự luận ngắn với 3 - 5 câu hỏi.
Sau CEC Associate có thể học tiếp cấp nào?
Học viên đủ điều kiện tiến lên CEC Professional (125 giờ) và sau đó là CEC Master (200 giờ).
Trao đổi về chương trình CEC cùng John&Partners
Buổi trao đổi đầu tiên để tìm hiểu nhu cầu không tính phí.